تلفّظ « راعنا ؛ رعايت حال ما را بكن » كسرهء عين را به سوى فتحه متمايل نموده و با لهجه و آهنگى مخصوص ادا مىكردند تا معناى « اى فرد شرور ما » از آن استفاده شود . « 1 » قرآن نيز در دو مورد به كار آنها اشاره كرده است . « 2 » 5 . تحريف با تعويض كلمات ؛ يعنى كلمه‌اى برداشته شود و كلمه‌اى ديگر جايگزين آن گردد ، خواه كلمهء دوم با اوّلى هم معنى باشد يا نه . « ابن مسعود » اين‌گونه تحريف را در كلمات مترادف و هم‌معنى مجاز مىشمرده به اعتقاد اين‌كه : مهم حفظ معانى است و اختلاف الفاظ چندان مهم نيست ، مثل اين‌كه گفته است : اشكالى ندارد به جاى « العليم » ، « الحكيم » بخوانيم ؛ مشكل آن‌جاست كه آيهء رحمت را به جاى آيهء عذاب بگذاريم . پيش از اين گفتيم كه حتى اين‌گونه تحريف هم ، در « وحى الهى » جايز نيست ، چرا كه اعجاز قرآن هم به لفظ آن است و هم به معنى و محتواى آن ؛ بنابراين ، تغيير هيچ‌يك جايز نخواهد بود . « 3 » 6 . تحريف به زياده ؛ يعنى افزودن كلمه يا جمله‌اى به آيات قرآن . به ابن مسعود و بعضى ديگر از پيشينيان نسبت داده شده كه براى رفع ابهام از لفظ برخى آيات ، كلماتى به آن مىافزودند ، البته نه به اين اعتقاد كه جزء قرآن باشد ، بلكه تنها براى شرح و توضيح ، اين كار را انجام مىدادند . اين امر تا جايى كه جزء قرآن شمرده نشود و موجب اشتباه نگردد مانعى ندارد . از همين باب است اضافات و توضيحاتى كه به‌عنوان تفسير از امامان معصوم عليهم السّلام نقل شده است . در آينده باز هم در اين‌باره سخن خواهيم گفت . البته كسى را نمىيابيم كه خيال كند بر قرآن نازل بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله چيزى افزوده

--> ( 1 ) . تفسير آلاء الرحمن ، ج 2 ، ص 134 . ( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 46 و بقره ( 2 ) آيهء 104 . ( 3 ) . التمهيد ، ج 1 ، صص 312 - 322 .